Adresa: ul. Mufitje ef. Kurta b.b. Prostorije OŠ Mejdan Tuzla, Tel/fax: +387 35 228 - 906, email: zavod.khpn@bih.net.ba; info@bastina.ba

naslovna crkva lukavac

Nacionalni spomenici Tuzlanskog kantona (42)

Tokom 2018. godine Zavod za zaštitu i korištenje kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa Tuzlanskog kantona, u okviru projekta „Predstavljanja i afirmacije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine sa područja Tuzlanskog kantona u elektronskim i drugim aktuelnim medijima“, kroz posebno pripremljeni stručne priloge (tekst i odabrane fotografije), tokom 49 sedmica ove godine, prezentuje isto toliko nacionalnih spomenika sa područja Tuzlanskog kantona, koja ujedno predstavljaju najvrijednija dobra našeg naslijeđa.
Prezentovanje pojedinih nacionalnih spomenika a u cilju nihovog afirmisanja u javnosti nastavljamo sljedećim prilogom:

Katolička crkva u Lukavcu

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika 2015. godine, proglasila je „Graditeljsku cjelinu – Crkva Sv. Ante Padovanskog sa župnom kućom, općina Lukavac“, nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

Nacionalni spomenik se sastoji od crkve, župne kuće i dvorišta.

Katoličku crkvu Sv. Ante Padovanskog u Lukavcu i župnu kuću (1928) projektovali su Karl Paržik i Florijan Strauss u duhu historicizma i neoromantizma. Ovi objekti čine značajnu i dobro očuvanu graditeljsku cjelinu, posebno kada se posmatraju u kontekstu susjednog stambenog naselja “Filipstan“ iz austrougarskog perioda, namijenjenog stanovanju poslovođa i istaknutih majstora obližnje Fabrike sode. Karl Paržik je bio jedan od najznačajnijih protagonista na arhitektonskoj sceni u Bosni i Hercegovini, tokom austrougarskog, ali i perioda između dva svjetska rata.

Krajem 19 stoljeća, nakon uspostave austrougarske vlasti u Bosni i Hercegovini, Lukavac kod Tuzle se počinje razvijati kao industrijsko naselje. U periodu 1885/1886. godina izvedena je pruga Doboj – Simin Han, nakon čega je pored nje započeta gradnja Fabrike sode. Istovremeno je građeno radničko i činovničko naselje u Lukavcu. Na sjeveroistoku, na putu prema kasnije izgrađenoj crkvi, počevši od zone zvane Petrak, izvedeno je naselje prozvano Filipstan ili Filipovac, namijenjeno stanovanju doseljenika, odnosno fabričkih poslovođa nižih činovnika.

Uporedo sa privrednim i urbanističkim razvojem, krajem 19. stoljeća razvija se i katolička zajednica u Lukavcu. Godine 1910. osnovana je župa u Lukavcu. Prvobitno je ta župa nosila naziv župa Sv. Anđela čuvara, ali vremenom mijenja u ime Sv. Ante Padovanskog, kao zaštitnika župe.
Projekat crkve je urađen 1928. a izgradnja je započela u augustu iste godine. Gradnja je bila povjerena građevinskoj firmi Florijana Straussa iz Tuzle. Izvedba crkve je završena 1930. godine.
Godine 1975. u župni stan u Lukavcu su se naselile Sestre kćeri Božje ljubavi.

Crkva Sv. Ante Padovanskog u Lukavcu pripada tipu jednobrodnih crkvi zidanih kamenom i opekom sa kvadratnim svetištem na sjeverozapadu i bočno izvedenim zvonikom na jugoistoku. Vjerski objekat ima pravougaonu tlocrtnu osnovu dimenzija 9,94 m x 26,98 m. Visina objekta do strehe dvovodnog krova iznosi 10,16 m, do sljemena 13,08 m i do vrha četverovodnog krova zvonika 25,37 m.

Jugozapadno u odnosu na Crkvu na udaljenosti od 25 metara izveden je Župni stan. Tlocrtne dimenzije objekta iznose 10,90 m x 9,48 m, a spratnost Podrum + P + 1 + Potkrovlje

U novije vrijeme, 2010. i 2011. godine obnavljani su pojedini dijelovi crkve.

Projekat „Predstavljanja i afirmacije nacionalnih spomenika Tuzlanskog kantona u elektronskim i drugim aktuelnim medijima“, tokom 2018. godine, izvodi Zavod za zaštitu i korištenje kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa Tuzlanskog kantona, uz saglasnost i podršku nadležnog Ministarstva za kulturu, sport i mlade TK.

  • PIC_2380
  • crkva1
  • crkva2
  • naslovna_crkva_lukavac
  • zupnakuca