Adresa: ul. Mufitje ef. Kurta b.b. Prostorije OŠ Mejdan Tuzla, Tel/fax: +387 35 228 - 906, email: zavod.khpn@bih.net.ba; info@bastina.ba

Stara džamija sa haremom u Špionici, graditeljska cjelina

1263403748_resize22Prema konceptu prostorne organizacije, džamija pripada tipu džamija sa otvorenim trijemom, četvorovodnim krovom i drvenim minaretom. Ulazni trijem i centralni molitveni prostor povezani su strmim četverovodnim krovom u jednu cjelinu. Vanjske dimenzije objekta iznose približno 10,60 x 8,80 m.

Trijem sa sofama izgrađen je sa sjeverozapadne strane objekta. Njegova širina iznosi 2,80 m. Srednji prolaz između sofa ima širinu oko 2 m. Pošto je teren u blagom padu, sofe su u sjevernom kutu džamije podignute za 20 cm, a u zapadnom kutu 50 cm. Kod ove džamije trijem sa sofama nema visinu dvije etaže. Slično kao kod Handanije džamije u Pruscu, dio iznad sofa (na visini kata) je ozidan i na taj način je dobijena još jedna prostorija.

Velika je vjerojatnoća da je ovaj dio objekta nastao nešto kasnije, uzevši u obzir debljinu sjeverozapadnog zida centralnog molitvenog prostora i prozorske otvore koji su in situ(9). Konstrukcija zidova ovog dijela objekta (skeletni sustav) oslanja se na poprečno položenu drvenu gredu koju nosi osam drvenih stupova.

Sam izgled stupova (kružni presjek stupa, postepeno sužavanje od sredine prema vrhu i prema dnu; kvadratični presjek kapitela) kao i oblik i različite dimenzije jastuka (upotreba dvostruke volute) ukazuje na inventivnost graditelja. Svaki stup ima različite dimenzije, a umjesto na bazu, oslanja se na drvenu podnu gredu. Ograda i pod sofa su izrađeni od drveta.

Centralni element ulazne fasade predstavlja portal džamije. Njegova širina iznosi 1,60 m, a visina oko 2,20 m. Završen je formom polukružnog luka. Dovratnici su izvedeni od kamena i na njima se ne uočava nikakva dekoracija, izuzev jedne plitke linije koja prati formu portala.

Dovratnici su završeni kamenim kapitelom na koji je oslonjena konstrukcija luka. U džamiju se ulazi kroz drvena dvokrilna vrata sa geometrijskim ukrasima izvedenim kombinacijom drvenih letvica i vertikalno postavljenom tordiranom drvenom vrpcom (postavljenom između dva krila).

Opširnije... 

Stari grad Srebrenik, historijsko područje

1102499121sssDispozicija obrambenih objekata na Starom gradu Srebreniku uvjetovana je prirodom terena. Grad je podignut na stijeni koja se izdiže od okolnog terena u visini od oko 50 do 70 m. Gornji plato stijene je neravan i rascijepljen. Visinska razlika između najniže točke na kojoj se nalazi  kula III i najviše točke na palati je oko 13 m. Stoga je cijeli grad stiješnjen na površini od oko 60 m (sjever-jug) x 30 m (istok-zapad).

Jugoistočno od kapi-kule, ispred prokopa, udaljena oko 17 m od ulaza u grad, nalazi se ruševina detaširane kvadratne kule (dužina stranica 7 m). 

Kula I - u grad se ulazi kroz kapi-kulu  na jugoistočnoj padini. Ispred te padine je veliki umjetni prokop,  tako da je pristup na grad jedino moguć preko mosta. Dimenzije ove kule su 6,5x5,6 m. Kula ima 2 kata koje rastavlja zidani lučni svod. S vanjske (istočne) strane su velika lučno zasvođena vrata, vani uža, unutra šira.

Na dovratniku se vide rupe za baglame. Pod kule je popločan kamenom. Krova nema. Gledajući od grada prema kuli, s desne strane se vide ostaci strmih i uskih kamenih stuba koje su vodile na prvi kat. Na istočnoj (vanjskoj) fasadi kule, dovratnici i luk glavnog ulaza u grad su od kamenih tesanih greda. Na dnu sjevernog kraka luka isklesan je polumjesec. Iznad luka, na prvom katu su maleni, nisko položeni prozori, a iznad njih tri uske puškarnice.

Opširnije...